Facial paralysis

Yüzümüzdeki hareketler beyinden çıkıp yüzümüzdeki kaslara giden sinir (fasiyal sinir) ve uç dalları ile kontrol edilir.Bu sinir beyinden çıkan 12 çit sinirden yedincisidir.

Beyinden başlayıp yüzümüzdeki en küçük kaslarına dağılan bu elektiriksel ağın herhangi bir yerinde aksama olduğunda ‘yüz felci’ dediğimiz durum ortaya çıkar. Olguların çoğu ( üçte ikisinden de fazla ) nedeni belirsizdir. Nedi beilrleyebildiğimiz:

*Tümör

*Enfeksiyon

*Travma

*Doğumsal Nedenler

*Romatizmal Hastalıklar

*Endokrin Hastalıklar

*Toksik Nedenler sayılabilir.

Genel olarak sadece merkezi beyinsel kısmı ilgilendiren santral tip , yada sadece beyinden sonraki  siniri ilgilendiren uç kısmıni ilgilendiren periferik tip olarak iki kısma ayrılır. Periferik tip klinik olarak  daha iyi gidişlidir. Ve daha sık karşımıza çıkar.

Yüzde asimetri, konuşurken, ağlarken ağzın sağlam tarafa kayması en göze çarpan bulgudur. Yüzün mimik ve hareketlerinde azalma olur.Gözün tek taraflı kapanamaması ,göz yaşının azalması, alın kırıştıramama, burun kanatlarının nefes alırken hareketsizliği, ıslık çalamama, tükrük salısında azalma, tad bozukluğuna kadar değişik bulgular eşlik edebilir. Istrahat durumunda görüntü tamamen normal olabilir.

Sinirin felci beş kademede değerlendirilir. Derece 1 en hafif , derece 5 en ağır klinik formu olarak değerlendirilir. En hafif formunda istahatde tamamen normal gözükmekte , en ağır formunda istrahat halinde bile farkedilebilen yüz şekil değişikliği söz konusudur.

Yaş ve cinsiyet ayrımı genelde yoktur, her yaşta görülebilir, hatta doğumsal bile karşımıza çıkabilir. Her mevsim görülebilmekle birlikte kış aylarında (soğuk başlıca bir etmen) daha sık gözlenmektedir.Bulaşıcı bir durum değildir. Vücüdun diğer bölgeleri genelde etkilenmez.

Bu ve benzer durumlarda mutlak ve acil olarak bir kulak burun boğaz uzmanına ve nöroloji hekimine başvurmamız gerekir. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa sonuç o kadar yüz güldürücüdür.İlk üç gün çok önemlidir.

Tanı genellikle hastanın kliniğiyle konur. Daha sonrasında bir takım sinirsel testlerle  hem  tanı kesinleştirilip hemde hastalığın gidişatı ile bilgi edinmemize yardımcı olur. Bu testler de bozukluk görülebilmesi için 3-5 gün geçmesi gerekir. Yani hastalığın ilk günlerinde bu testler normal olabilir

Romatizmal hastalıklar,  kulak enfeksiyonları,travma, gebelik son dönemi, soğuk, stres , bağışıklık sizteminin baskılandığı durumlar yüz felci görülme sıklığının arttığı durumlardır.

Yüz felci geçiren hastaların %80 herhangi bir cerrahi tedavi gereksinim duymadan 2-3 haftada düzelir. %10 bu süre bir yıla kadar uzayabilir. % 10 da ise yüz felci kalıcı olur. Nadir olsada tekrarlama eğilimi gösterebilir.

Tedavi nedene yöneliktir. Örneğin kulak  enfeksiyon varsa bu tedavi edilmelidir. Diabetik bir hasta ise kan şekeri regüle edilmelidir, tedavi de kullanılan ilaçlar (kortizon, antiviral ajanlar, b kompleks vitaminler…) dışında, sıcak uygulama, masaj, yüz hareket egzersizleri ( balon şişirme, sakız çiğneme, ıslak çalmaya çalışma gibi) tedavide oldukça etkilidir. Bu hastaların göz kapamamaya problemi göz kuruluğuna ve göz enfeksiyonuna zemin hazırladığından geceleri göz damlaları- pomadları kullanılır  ve  göz bandajı ile göz kapatılmalıdır.

Uzun süren medikal tedavi ile düzelmeyen hastalarda cerrahi tedavi bir seçenek olabilir. Cerrahi karara götüren  tamamen tedaviye yanıtsızlık ve  bir takım sinirsel teslerle olmaktadır.

Yüz felci genellikle geçici bir sinir hasarının göztergesi olmakla birlikte kalıcı bir hasar , felç-inme habercisi olabileceği akılda tutulmalı ve önemsenmelidir. Bu ve benzer durumlarda acil hekiminize başvurmayı ihmal etmeyin.